Celownik optyczny (bazar)Tasco 3-9x40


Zdecydowana większość strzelców wiatrówkowych używa najtańszych celowników produkcji "NO NAME" Daleki Wschód. Kilka lat temu produkcje te były całkowicie nieużyteczne do jakiegokolwiek strzelania ze względu na brak jakiejkolwiek dokładności i tak ciemny-niewyraźny obraz, że prościej bylo trafić celując po lufie bez przyrządów celowniczych. Obecnie w 2004 roku te celowniki są już inne i postanowiłem sie przyjrzeć dokładniej jednemu z nich. Jest prawdopodobnie wyprodukowany w Chinach, brak jakichkolwiek danych technicznych czy gwarancji, więc jego parametry muszą zostać sprawdzone doświadczalnie. Niestety każdy egzemplarz przy takiej kontroli jakości będzie inny, więc decydując się na zakup musimy być świadomi, że raz może się trafić lepszy egzemplarz a raz gorszy. Dla kogo są więc te celowniki? Poszukajmy odpowiedzi po dokładniejszej analizie.


Wiatrówki to nasze hobby, celownik optyczny bazar-Tasco 3-9x40 - opis

Konstrukcja - lekka tuba nie wzbudza zaufania, co potwierdza się w praktyce - wielu użytkowników potwierdza łatwe wgniatanie się go od montażu, czy nawet złamanie. Zewnętrzna powierzchnia pokryta czymś przypominającym malowanie proszkowe, nie jest zbyt odporna na zarysowania. Pierścień powiększenia chodzi za to bardzo płynnie z lekkim chrobotaniem w okolicy powiększenia 4x. Patrząc w celownik widać pierścienie, którymi są zablokowane soczewki i dość niechlujnie wykonane wnętrze tubusa - niestety błyszczące, co ma wyraźny wpływ na właściwości optyczne. Niektórzy użytkownicy zaklejają gwinty tych pierścieni, dzięki czemu można uzyskać znacznie lepszą odporność mechaniczną i niewrażliwość na wibracje (pochodzące od sprężyny wiatrówki) rozkręcające pierścienie i w połączeniu z odrzutem niszczące celownik. Niewiele firm daje gwarancję na te wyroby więc jest to dobry materiał do samodzielnego poznania budowy i własnoręcznych modyfikacji.


Wiatrówki to nasze hobby, celownik optyczny bazar-Tasco 3-9x40 - opis


Wiatrówki to nasze hobby, celownik optyczny bazar-Tasco 3-9x40 - opis


Optyka - obraz jest inny jak poprzedników sprzed kilku lat. Znacznie sie poprawił, dosyć jasny w słoneczny dzień ale z żółtobrązowym odcieniem widocznym nawet na najmniejszym powiększeniu. Zewnętrzna soczewka obiektywu jest pokryta niebieskawą powłoką antyrefleksyjną, ale okularowa juz wygląda na niepowlekaną. Wewnętrzne soczewki najprawdopodobniej również nie są powlekane. Bardzo wyraźnie światło od przodu zmniejsza kontrast i daje odblaski mocno utrudniające widzenie celu. Głębia ostrości jest bardzo niska i w połączeniu z fabrycznym zogniskowaniem obiektywu prawdopodobnie na 91 metrów (100 jardów) skutkuje problemami z uzyskaniem ostrego obrazu poniżej 25 m i wyraźnym błędem paralaksy. Można zmniejszać powiększenie i strzelać nawet z 10 m gdy użyjemy 4x przybliżenia. Na 9x obraz jest wystarczająco wyraźny na 20 m. Powyżej 100 m obraz znowu staje się nieostry i znowu trzeba zmniejszać powiększenie. Układ optyczny zbudowany jest ze szkła o dużej dyspersji i widać to w postaci aberracji chromatycznej, rozmytego-nieczystego obrazu. Wyraźna jest też aberracja sferyczna w pobliżu brzegu obrazu. Takie właściwości optyczne uniemożliwiają zastosowanie tego celownika w terenie. Można rozważać jego użycie na strzelnicy gdy nie ma potrzeby identyfikacji celu, przy dobrych warunkach oświetlenia, do dużych celów. Jakimś rozwiązaniem jest też wykręcenie soczewek obiektywu i przestawienie ogniskowej obiektywu na bliższy dystans. Celownik ma bardzo wyraźną tendencję do zmiany punktu trafienia wraz ze zmianą powiększenia. Poniżej test na 10 m który ukazał przesunięcie punktu trafienia rzędu 2 MOA, w dodatku po skosie, między powiększeniem 3x a 9x.


Wiatrówki to nasze hobby, celownik optyczny bazar-Tasco 3-9x40 - opis

Krzyż - typowy dupleks o grubych liniach, co wskazuje na zastosowanie myśliwskie a nie strzelanie precyzyjne. Brak danych co do grubości siatki, szacuje na 1 MOA przy 3x. Niestety w precyzyjnym strzelaniu do małych celów nie spełnia swojej roli bo je przesłania. Widoczny jest też wyraźny błąd paralaksy. Pozwala na zejście z osi optycznej i powoduje niecelne strzelanie. Oddałem strzały celowo zmieniając pozycję oka tak aby było przesunięte i nie było widoczne zaciemnienie obrazu. Grupa 5 strzałów z przesunięciem oka w każdą stronę ma rozmiar 15 mm.


Wiatrówki to nasze hobby, celownik optyczny bazar-Tasco 3-9x40 - opis


Regulacja krzyża - pokrętła niskie typowo myśliwskie "pod monetę", trzeba użyć narzędzi lub monety. Regulacja wysokości chodzi lekko, można ją przekręcać palcem zaś kierunku działa bardzo ciężko, zacinając się ze zmiennym oporem i luzami, zadeklarowane jest 1/4 M.O.A. Celownik jest nieużywany a wyglądają one jakby już wiele lat ktoś z nich korzystał. W praktyce działanie pokręteł obrazuje poniższy test. Zero na 10 m i strzelanie z 10 m żeby wykluczyć rozrzut własny wiatrówki. Jest to klasyczny "box drill": 15MOA w lewo, 15 w górę, ... itd. po kwadracie i powrót do zera. (15 MOA - 60 klików). Przed testem celownik wyzerowano do momentu gdy seria dawała jedną przestrzelinę niewiele większą od kalibru. Poniżej rezultat:


Wiatrówki to nasze hobby, celownik optyczny bazar-Tasco 3-9x40 - opis


Jak widać w teście pokrętła przesuwają punkt trafienia w sposób zmienny i nieprzewidywalny bo z odchyleniami od spodziewanych punktów aż o 4 MOA. Dodatkowo przesuwanie w jednej płaszczyźnie powoduje zmianę w drugiej. Na koniec zero nie powróciło do poprzedniego ustawienia z przesunięciem aż o 2 MOA.
Jest tu też prawdziwie zagadkowa sprawa - na pokrętłach jest podziałka, która niczemu nie służy bo... ktoś nie zrobił kreski lub kropki do której miałaby się odnosić. Coś na wzór zegarka bez wskazówek. Równie dobrze mogłoby tych kresek nie być i nic by to nie zmieniło.
Wniosek jest taki: celownik ustawiamy i nie dotykamy więcej regulacji. Problem jest jednak w tym, że przed każdym strzelaniem zero się zmienia i trzeba to ustawiać od nowa. Czyni to strzelanie dosyć frustrującym gdy nałożenie się błędów celownika i karabinka utrudnia znalezienie punktu trafienia, szczególnie na dalszej odległości.

Podsumowując, to bardzo tani celownik, ale tylko dla bardzo niewymagających strzelców. Jego konstrukcja optyczna i mechaniczna powoduje powstanie tak dużej ilości błędów, że nie spełnia on swojej podstawowej funkcji - czyli wskazywania celu z oczekiwaną powtarzalnością. Przyrządy celownicze otwarte (muszka i szczerbinka) zapewniają znacznie większą dokładność. Bardzo awaryjna konstrukcja i brak gwarancji powodują, że nie można na nim polegać. Nadaje się tylko dla rekreacyjnego strzelania w bardzo duże cele z małej odległości gdy zupełnie nie zależy nam na trafianiu. Służy głównie jako element dekoracyjny dla karabinka i raczej udaje celownik optyczny niż nim jest. Do zestawu jest dołączona instrukcja w której można się dowiedzieć o podświetlaniu krzyża i regulowaniu obiektywu. Oznacza to że wszystkie celowniki mają dołączony ten sam papier bo w tym modelu te elementy nie wystepują. Cena w okolicy 150 zł jest jak na jego możliwości bardzo wysoka. Nie warto go kupować bo nas z pewnością zawiedzie.

Dane techniczne:

powiększenie 3-9x
średnica obiektywu 40 mm
pole widzenia ?m - ?m @
100m
odstęp od oka (2x)
?cm
źrenica wyjściowa ?mm - ?mm
regulacja 1/4 MOA
długość 31cm
waga ?g
fabryczne zogniskowanie prawdopodobnie
91m
siatka
dupleks


Autor: Jarosław "Yaro" Matuszewski
Zdjęcia: autor


Używałem przez jakiś czas

Używałem przez jakiś czas tego "celownika" i na początku nie sprawiał większych problemów. Niestety, po dłuższym okresie "leżakowania" w pokrowcu razem z fuzyją pneumatyczną, nie wiedzieć czemu, zaczęły sie dziać dziwne rzeczy - po prostu powiększenie diabli wzięli - 9 x "nie działa" nawet na największe dystanse - obraz jest po prostu rozmazany. Maksimum to teraz 4 - 5 krotne powiększenie. Nie wiem, może gdzieś uderzyłem, upuściłem, generalnie jest to sprzęt raczej niegodny uwagi. Wydałem jakieś 100 PLN, ale cóż, uczymy się na własnych błędach ;-)